هفت خوان احداث باغ انار / خوان سوم ، خاک مناسب

خوان سوم ، خاک مناسب

http://anareaskari.ir/wp-content/uploads/2016/07/%D8%A2%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AE%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%B2%D8%B1%D8%B9%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%B1.jpg

     در مورد خاک جز به یقین خود به توصیه هیچکس اعتنا نکنید. قبل از هر اقدامی کمی حوصله کنید و برای هر ۲ هکتار از مساحت باغ یک نمونه خاک جمع آوری کنید.
     برای تهیه نمونه ، مربعی به ابعاد یک متر در یک متر در محلی مناسب از زمین که مبین وضعیت عمومی آن محدوده از باغ میباشد را انتخاب نمائید . سپس خاک داخل این مربع را از سطح تا عمق ۸۰ سانتی متری در ۴ لایه ۲۰ سانتی متری با بیل تراشیده و حداقل ۲ کیلوگرم از خاک هر لایه را بصورت جداگانه درون کیسه نایلونی بریزید . شماره نمونه و عمق مربوطه را روی هر کیسه یادداشت کنید و هر چهار کیسه نایلونی را درون یک جعبه گذاشته و شماره نمونه را روی آن جعبه یاداشت کنید تا بدانید این نمونه مربوط به کدام محدوده از باغ میباشد. برای هر دو هکتار از مساحت باغ نیاز به حداقل یک نمونه دارید.
     نمونه را به آزمایشگاه مجهز و معتبر خاکشناسی برده و درخواست آزمایشات زیر را برای نمونه بدهید:
تعین Ec خاک
تعین اسیدیته خاک PH
تعین درصد کربن آلی C
تعین ظرفیت کاتیونی CEC
تعین میزان ازت فسفر پتاس
تعین بافت خاک همراه درصدهای شن سیلت و رس
تعین درصد اشباع و درصد مواد خنثی شونده .S.P و .T.N.V
     پس از دریافت نتایج آزمایشگاه خاک می توانید با تحلیل داده ها تصمیم مناسب را اتخاذ نمائید.
الف شوری خاک  (Ec)
     درخت انار در خاک های شور نیز عملکرد دارد لاکن اگر بدنبال تولید بهینه و حداکثری هستید از احداث باغ در خاکهای با میزان هدایت الکتریکی بالاتر از ۴ میلی موز بر سانتیمتر یا همان دسی زیمنس بر متر اجتناب کنید. این موضوع از آنجا حساسیت دارد که عملکرد درخت با افزایش شوری خاک کاهش می یابد . با توجه به روند شوری آبهای ایران و افزایش شوری اراضی، انتخاب زمین شور برای احداث باغ و سرمایه گذاری در آن نمی تواند تامین کننده تولیدی پایدار و اقتصادی باشد.
ب- PH خاک
     به PH ثبت شده برای نمونه ها توجه کنید . احداث باغ انار در اراضی با اسیدیته کمتر از ۶٫۵ و بیشر از ۸ عملاً نتایج بهینه ای بدنبال نداشته و میتواند روند جذب عناصر غذایی و فعالیت شیمیایی و بیولوژیک خاک را دچار اختلال کرده و تاثیر نامطلوب خود در را بر رشد و نمو درخت بر جای بگذارد. اسیدیته نزدیک به ۷ گزینه بهینه میباشد به توصیه های سطحی در مورد کنترل PH  توسط بکارگیری کودهای سولفاته شیمیایی اعتنا نکنید . استفاده از کودهای شیمیایی خود اسباب بروز مشکلات دیگری است که در جای خود بدان خواهیم پرداخت.
ج- کربن عالی خاک
     میزان کربن آلی خاک شاید یکی از مهمترین نشانه های توفیق شما در عبور از این خوان میباشد. خاکهای معمولی باید حدود ۱ تا ۵ درصد مواد آلی داشته باشند . خاکی با کمتر از یک درصد از این مواد علامت خطر جدی را برای سرمایه گذاری روشن میکند. شاید استفاده از کودهای آلی پاسخ ابتدایی به کمبود این مواد باشد ولی وقتی به عوامل بنیادین این کمبود در خاک توجه میکنیم ، متوجه اثر گذاری شرائط اقلیمی و فرسایش شدید خاکی و بادی در منطقه ، شیب اراضی و سایر عوامل دیگر شده برعدم توانایی انسان در کنترل آنها واقف میشویم و در می یابیم که احداث باغ در اراضی با مواد آلی کمتر از یک درصد چه ریسک بالای دارد.
     توجه داشته باشید که بکارگیری کود آلی به شکل موضعی نمیتواند مشکل را به صورت پایدار حل کند. ریشه درختان تمایل به گسترش داشته و در صورت عدم دسترسی به مواد آلی ، توسعه آنان با محدودیت مواجه شده و عمل ریشه زایی عملاً مختل میگردد. لذا توصیه ما به شما اجتناب از احداث باغ در اراضی با مواد آلی کمتر از یک درصد میباشد.
     چنانچه حاضر به پذیرش ریسک احداث باغ در این اراضی هستید توصیه ما استفاده از بیل مکانیکی جهت حفر کانال با عرض و عمق حدود ۱ متر و پر کردن این کانال با ترکیبی متعادل از کود حیوانی، خاک رس زراعی و خاک محل میباشد . به گونه ای که در شالوده مذکور درصد خاک رس بیش از ۲۰ درصد نشود.
     در خاکی که مواد آلی خاک آن بیش از ۱ درصد می باشد بهتر است گودالی به عرض ۶۰ و عمق ۸۰ سانتیمتر جهت کاشت نهال حفر نموده و از همان ابتدا شالوده ای از ۵۰ کیلوگرم کود دامی پوسیده بهمراه خاک گودال جهت کاشت هر نهال در نظر گرفته شود.
د- ظرفیت تبادل کاتیونی CEC
     ریشه های درختان مواد غذایی را عمدتاً به بصورت یونهای منفی جذب میکنند.  ظرفیت تبادل کاتیونی شاخص حاصلخیزی خاک و قابلیت خاک برای جذب این عناصر است. هر چه خاک حاصلخیزتر باشد ظرفیت تبادل این کاتیونها بیشتر است ، از اینرو به این شاخص خوب دقت کنید تا مطمئن شوید نهال را در خاکی غرص میکنید که قابلیت جذب مواد غذایی آن برای گیاه مطلوب است.
     خاکها پس از کشت و کار و افزایش مواد آلی و فعالیت شیمیایی با افزایش CEC  مواجه میشوند اگر در نتایج آزمایش خاک میزان این شاخص بیشتر از ۳۰ سانتی مول بر کیلوگرم برآورد شده بدون نگرانی به کار خود ادامه دهید. اعداد کمتر از این مبین کمبود هوموس و رس در خاک است حل مشکل در گرو استفاده از کودهای دامی پوسیده بصورت مکرر میباشد.
     در مواردی که این شاخص عدد ناچیزی کمتر از ۱۰ را نشان میدهد توصیه ما تأمل بیشتر و دریافت اطلاعات جامع از کارشناسان ارشد آب و خاک میباشد.
و- میزان ازت فسفر پتاس خاک
    ازت پتاس و فسفر بیشتر از سایر مواد غذایی مورد نیاز گیاه میباشند. اگر اعداد اخذ شده از نمونه های آزمایش خاک عددی حدود ۱٫۰ درصد برای ازت و ۵۰۰ ppm برای پتاس و ۵۰ ppm برای فسفر را نشان میدهد نگران نباشید خاک شما از جهت این عناصر پر مصرف مطلوب میباشد.
     در هر صورت هر تن کود دامی نزدیک به ۱۰ کیلوگرم از مجموع این سه عنصر را در بر دارد و استفاده مداوم از این کودها تامین کننده این مواد میباشد. خاکهای فقیر مقادیر بسیار کمی از این عناصر را در خود دارد لذا چنانچه سایر فاکتور های پیش گفته در حد مطلوب قرار داشت بدون نگرانی از کمبود این عناصر نسبت به احداث باغ اقدام و تامین مکرر نیازهای گیاه از طریق کودهای حیوانی را در دستور کار قرار دهید.
ه – بافت خاک همراه درصدهای شن سیلت و رس
     بافت خاک از نکات پر اهمیت در انتخاب محل مناسب کاشت درخت انار میباشد. به نتایج آزمایش خاک دقت کنید اگر در این نتایج ، میزان رس خاک حدود ۱۵ درصد و میزان شن کمتر از ۵۰ درصد آورده شده نگران نباشید ، خاک شما مناسب احداث خاک میباشد.
     اراضی با بافت سبک و شنی علی رغم تهویه مناسب عاری از مواد آلی بوده و ظرفیت نگه داری آب آن کم است به توصیه های سطحی در اصلاح پذیر بودن این خاکها توجه نکنید، مشکلات بیشتر از آن است که بتوان با افرایش کود دامی همه چیز را حل کرد.
     خاکهای سنگین نیز فاقد تهویه لازم بوده و توسعه ریشه و زایش آنرا با مشکل مواجه و میوه ای با کیفیت نازل تولید میکنند. شما دو انتخاب بیشتر ندارید. حد پایین و بالای انتخاب شما از نظر بافت خاک همان است که جدول مربوطه در صفحه مربوط آورده شده.
ی – درصد اشباع (S.P )  و درصد مواد خنثی شونده ( T.N.V )
     درصد اشباع S.P. مقدار آب مورد نیاز برای اشباع ۱۰۰ گرم خاک خشک میباشد . حدود یک دوم میزان این شاخص که مربوط به میزان آب موجود در خاک ۲ تا ۳ روز بعد از آبیاری میباشد، ظرفیت مزرعه ای نام دارد. یک چهارم این شاخص نیز میزان آب موجود در خاک را که دیگر برای گیاه قابل جذب نیست تعیین میکند. با اتکا به این شاخص میتوان حجم آب مورد نیاز برای اشباع خاک و بستر درخت را تعیین کرد. در بحث آبیاری درختان انار بطور کامل به تشریح موضوع خواهیم پرداخت.
     اگر کلیه شاخص های پیش گفته متناسب با حد قابل قبول میباشد، مطمئن باشید از این خوان نیز عبور کرده اید و نیاز مبرمی به اطلاع از سایر شاخصای خاک نظیر میزان عناصر ریز مغزی ندارید. شعار ما حذف کودهای شیمیایی از چرخه تولید است و از همان ابتدا نهال را با میزان فراوان کود دامی بر زمین مینشانیم که با توجه به رعایت شاخص های اصلی پیش گفته این کودهای دامی کلیه نیاز های گیاه را مرتفع و فعالیت ریشه ها جهت دسترسی به این مواد را تسریع میکند. در مورد خاک و اعتنا به رعایت این شاخص ها جدی باشید سهل انگاری در انتخاب خاک میتواند نتایج مصیبت باری را به دنبال داشته باشد .

 

منبع: سایت انار ایران

ویرایش : مهندس موسی عسکری

0

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *