شپشک آرد آلود انار mealybugs

حشرات مضرباغ انار / شپشک آرد آلود انار  mealybugs

     شپشک آرد آلود “Mealy bug” یا شته ی پشمالو “Woolly aphid” حشره ای با نام علمی “Pseudococcus” از خانواده ی “Pseudococcidae” می باشد.

     شپشک آرد آلود دارای بدن بیضی شکل بوده و ۱۸ جفت رشته های کوتاه و ضخیم در اطراف بدن دارد که جفت انتهایی مختصری بلندتر از بقیه هستند . بدن شپشک آرد آلود  پوشیده از موم پودری سفیدرنگ ، دارای برآمدگی طولی مومی در ناحیه میانی پشتی بدن، سطح پشتی بدن با ترشحات کمی تیره تر ، رنگ بدن متغیر از زرد روشن تا قهوه ای، پاها قرمزو فاقد کیسه تخم می باشد.

     شپشک آرد آلود ، حشره مکنده ای است که با مکیدن شیره گیاهی موجب بدشکلی، کوتولگی و زردی شاخه و برگ درخت انار شده و با تولید عسلک ، باعث تولید قارچ دوده بر روی برگ درخت انار و جلب مورچه ها میشود .

pomegranate mealybugs

     شپشک آرد آلود تقریباً در همه ی مناطق ایران یافت می شود و وجود انبوه آن در باغات استان های فارس، گیلان، مازندران ، گلستان، خوزستان، مرکزی و تهران گزارش شده است.

در ایران ۲۹ میزبان گیاهی متعلق به ۱۴ خانواده برای شپشک آردآلود شناسایی شده است ولی مرکبات از میزبان های ترجیحی و اصلی شپشک آردآلود هستند. 

     شپشک آردآلود از طریق جنسی تولید مثل می نماید و تخم گذار است . حشره ماده بالغ ، تخم ها را در کیسه تخم عقب بدن نگهداری می کند . حشره ماده بالغ حدود ۲۰۰ تخم می گذارد . شپشک آردآلود تخم های خود را بر روی برگ درختان می گذارد و آنها را با پوشش پشمی شکلی می پوشاند که به راحتی قابل مشاهده است  . البته گاهی اوقات ممکن است تخم های خود را در لابلای برگها و یا تیغ ها و درون خاک اطراف ریشه درخت پنهان کند.

     شپشک آردآلود در سال ۳ تا ۴ نسل دارد و دوره هر نسل آن بسته به درجه حرارت و رطوبت محیط ، بین ۳۸ تا ۵۰ روز می باشد . اوج فعالیت و جمعیت شپشک آردآلود در مرداد و شهریور ماه است و اوج جمعیت دشمنان طبیعی شپشک آردآلود نیز هماهنگ با اوج جمعیت شپشک می باشد.

     شپشک آردآلود زمستان را به شکل تخم ، پوره های سن ۲ و۳ و همچنین ماده بالغ می گذراند .

     زندگی و تولید مثل شپشک آردآلود بشدت تحت تاثیر درجه حرارت است . در مطالعات آزمایشگاهی مشخص شده است که هر دو جنس ماده و نر شپشک آردآلود به طور موفقیت آمیزی می تواند در درجه حرارت بین ۱۵ تا ۳۲ درجه رشد نمایند ولی تمام سنین پورگی شپشک آردآلود در درجه حرارت های زیر ۱۲ درجه و بالای ۳۷ درجه از بین می روند. بیشترین طول عمر هر دو جنس ماده و نر شپشک آردآلود در درجه حرارت های بین ۱۸ تا ۲۵ درجه است . کوتاه ترین و بلند ترین دوره تخم گذاری در درجه حرارات های ۱۸ و ۳۲ درجه اتفاق می افتد.

     مبارزه بیولوژیک :

     تاکنون ۲۷ جنس از ۷ خانواده از دشمنان طبیعی برای آفات شپشک آردآلود شناسایی شده است . حشرات نر تریپس fasciapennis Aleurodothrips ، مگس شکارچی از خانواده Pteromalidae ، بال توری سبز ، کفشدوزک‌های خانواده Coccinellidae مخصوصاً گونه‌ای بنام Cryptolaemus montrouzieri  و زنبورهای Leptomastix dactvlopii  از جمله این شکارگرهای طبیعی هستند .

     زنبور Leptomastix dactylopii یکی از زنبورهای پارازیتوئید خانواده Encyrtidae با طول بدن حدود ۲ میلی‌متر است . این زنبور با تخم‌گذاری در داخل بدن پوره‌های سنین مختلف شپشک‌ آردآلود ، موجب از بین رفتن آنها میشود . تخم زنبور پس از قرار گرفتن در داخل بدن پوره شپشک‌ آردآلود تفریخ شده و لارو های حاصله ، محتویات بدن شپشک آردآلود را مورد تغذیه قرار می‌دهد و در داخل بدن شپشک ، تبدیل به شفیره و سپس زنبور کامل گشته و از طریق سوراخی که در پوسته شپشک آردآلود ایجاد می‌کنند ، از آن خارج می‌شود.

     کفشدوزک‌های خانواده Coccinellidae مخصوصاً گونه‌ای بنام Cryptolaemus montrouzieri  از مهم‌ترین دشمنان طبیعی شپشک‌های آردآلود هستند . طول این کفشدوزک در حدود چهار تا پنج میلی ‌متر است و بدنی قهوه‌ای و سری نارنجی رنگ دارد.

     این کفشدوزک پنج روز پس از جفت‌گیری، شروع به تخم‌گذاری در داخل توده های تخم شپشک های آرد آلود می کند و در مدت عمر خود قادر است حدود ۵۰۰ تخم شپشک آرد آلود را مورد تغذیه قرار بدهد. لارو و حشرات کامل کفشدوزکها از مراحل مختلف شپشک های آرد آلود تغذیه می کنند. اما حشرات کامل برای تغذیه ترجیحاً از تخم و لاروهای سنین اولیه و لاروهایی که به رشد کامل رسیده اند و همچنین مراحل مختلف رشدی شپشک های آرد آلود تغذیه می کنند.

     در دمای ۲۱ درجه سانتی‌گراد هر لارو کفشدوزک حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ پوره سنی ۲ و ۳ شپشک‌های آردآلود را مورد تغذیه قرار می‌دهد تا به رشد کامل برسد.

     درجه حرارت تاثیر فوق‌العاده زیادی بر سیکل زندگی و دوره رشدی این کفشدوزک‌ها دارد. به عنوان مثال در ۳۰ درجه سانتی‌گراد، مدت زمان لازم برای رشد کامل این حشرات حدود ۲۵ روز می‌باشد اما در ۱۸ درجه سانتی‌گراد این مدت به ۷۲ روز افزایش می‌یابد.حداکثر کارآیی این کفشدوزک‌ها در دمای بالای ۳۲ درجه سانتی‌گراد بوده و در دمای زیر ۱۶ درجه سانتی‌گراد فاقد توانایی تولید مثل (غیرفعال) هستند. بهترین دما برای فعالیت این کفشدوزک‌ها ۲۸ درجه سانتی‌گراد می‌باشد.

کنترل زراعی :

     شستشو و هرس درختان آ‌لوده از راههای کنترل زراعی شپشک آردآلود است .شپشک های آرد آلود به گیاهانی که دارای مقدار بالای نیتروژن در سطح برگ ها هستند و گیاهانی که دارای بافت آبدار باشند بیشتر حمله می کنند . بنابراین از تغذیه بیش از حد درختان انار خودداری نموده و درختان را فقط در صورت لزوم و به اندازه مود نیاز تغذیه و آبیاری نمایید.

مبارزه شیمیایی :

     شپشک آرد آلود به دلیل داشتن سپر محافظ در مقابل سموم تماسی مقاوم است و استفاده از سموم سیستمیک در برخورد با این آفت اثربخشی بهتری خواهد داشت. سموم سیستمیک وارد شیره ی گیاه شده و به راحتی حشرات مکنده ای مانند شپشک آرد آلود را نابود می کنند. استفاده بیش از حد از سموم شیمیایی ، موجب از بین رفتن شکارگرهای طبیعی شده و موجب افزایش تراکم جمعیت آفت و نیز افزایش میزان خسارت آن  می شود.

تهیه و تنظیم : مهندس عسکری کارشناس انار ۰۹۳۹۲۶۱۴۰۳۹

مشاوره و آموزش کاشت انار مهندس عسکری کارشناس انار
0

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *